ШАН ТАТАГЧ
2019 оны 08 сарын 16
Ш.Ганзоригийн гэр бүл: БИД ДЭЛХИЙН ХҮНИЙГ ХҮМҮҮЖҮҮЛНЭ
2019 оны 08 сарын 15
Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Д.Базаргүрийн гэр бүл: НЭГ ГЭР БҮЛ ГЭДЭГ НЭГ АМЬТАЙ БАЙХЫН НЭР
2019 оны 08 сарын 15
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО, ХЧДМЗ ТББ ХАМТРАН АЖИЛЛАНА
2019 оны 08 сарын 15
Бүр яг энэ дууг Ариунаа эгчтэй дуулж үзэх юмсан гэсэн мөрөөдөл
2019 оны 08 сарын 12
Эх орон, тусгаар тогтнол иргэн, гэр бүл дээр оршин тогтнодог
2019 оны 08 сарын 07
АВТОЗАМЫН мэргэшсэн инженер Р.Эрдэнэчимэг: ЗАМ ДАГАСАН МИНИЙ АМЬДРАЛ
2019 оны 08 сарын 06
АЛСРАХ ТУСАМ ТОДОРДОГ ХОЛ ӨНДРИЙН ОРГИЛ
2019 оны 08 сарын 05
ГЕРМАНЫ ФРАУЭНРАТ
2019 оны 08 сарын 01
Дуурийн дуучин Э.Анхбаяр: ДЭЛХИЙН ДУУРИЙН УРЛАГТ МОНГОЛЫГ ХАРАХ ӨНЦӨГ НААШАА ЭРГЭСЭН
2019 оны 08 сарын 01
ХАТТАЙ ТӨМӨР ЗОРЖ, ХАЛУУН МЕТАЛЛТАЙ ХАРЬЦДАГ БҮСГҮЙ
2019 оны 07 сарын 16
ТЭСЭЖ, ТЭМЦЭЖ, ТЭМҮҮЛЖ БҮТЭЭСЭН ОН ЖИЛҮҮДИЙН СҮЛЖЭЭС
2019 оны 07 сарын 09
“МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО”-НЫ ГОВЬ-АЛТАЙ АЙМАГ ДАХЬ САЛБАР ЗӨВЛӨЛ
2019 оны 07 сарын 08
ГЭГЭЭН АЛСЫН ТЭМҮҮЛЭЛ
2019 оны 07 сарын 05
О.Алтансүх: Халамж байх ёстой, гэхдээ хөгжлийг илүү дэмжих шаардлагатай
2019 оны 07 сарын 04
Н.Наранцэцэг: ТЭМЭЭ БОЛ Хүний тэвчээр, зоригийг сорьсон ТЭНГЭРЛЭГ САЙХАН АМЬТАН
2019 оны 07 сарын 03
“ТАНЫ ТӨЛӨӨ БИД”
2019 оны 07 сарын 02
Зочин Д.Цэгмид: ЭРХИНИЙ ТООГООР НАСАЛСАН ЭЭЖ МИНЬ ЭМ УУХЫГЧ ЦЭЭРЛЭДЭГ БАЙЛАА
2019 оны 07 сарын 01
"Алунгоо-2018" цомын эзэд
2019 оны 06 сарын 28
Х.Мөнхтогоо: Хүн өөрөө л хөдөлмөрлөж чадвал сайхан амьдрах боломж байна
2019 оны 06 сарын 28
Монголын эмэгтэйчүүд Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн дээд чуулганыг зорилоо
2019 оны 06 сарын 28
КУБЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО
2019 оны 06 сарын 25
Гэрт гадаа хоёр фронтод зогсох эрхгүй хөдөлгүүрүүд шиг зүтгэж явна
2019 оны 06 сарын 25
МЭХ-ны Хүндэт ерөнхийлөгч Д.Мөнхөө Ерөнхий сайдын зөвлөх боллоо
2019 оны 06 сарын 22
МЭХ-ны зуны сургалт хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна
2019 оны 06 сарын 22
МЭХ-ны Төв аймаг дахь салбар зөвлөл хуралдлаа
2019 оны 06 сарын 20
Эмэгтэйчүүдийн дипломат клуб
2019 оны 06 сарын 18
МЭХ СУРГАЛТЫН ТӨВИЙН АНХНЫ ТӨГСӨГЧДӨӨ СЕРТИФИКАТАА ГАРДУУЛЛАА
2019 оны 06 сарын 18
ДАЛАЙД ГАРЦГҮЙ ОРНУУДЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЧУУЛГАН МОНГОЛД БОЛНО
2019 оны 06 сарын 14
МЭХ ХУУЛИЙН БОДЛОГЫН ЗӨВЛӨЛТЭЙ БОЛЛОО
2019 оны 06 сарын 13
ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭГДЭЖ БУЙ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН НАС ЗАЛУУ, ДАВТАМЖ НЭМЭГДЭЖ БАЙГАА НЬ АЮУЛ!!!
2019 оны 06 сарын 13
Б.ОЮУНГЭРЭЛ: СОЁН ГЭГЭЭРЛИЙГ ЭРЭЛХИЙЛЖ МОНГОЛ ДАРХЛААГ БИЙ БОЛГОХ ТҮҮХЭН ҮЕ БИДЭНД ИРЖ БАЙНА
2019 оны 06 сарын 07
“МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО”-НЫ БАЯНХОНГОР АЙМАГ ДАХЬ САЛБАР ЗӨВЛӨЛ
2019 оны 06 сарын 07
Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн дээд чуулганд МЭХ 12 дахь жилдээ оролцоно
2019 оны 06 сарын 05
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО "УРАН БҮСГҮЙЧҮҮДИЙН НЭГДЭЛ" СУРГАЛТЫН ТӨВ НЭЭЛЭЭ
2019 оны 05 сарын 31
МЭХ-ны төлөөлөл ШШГЕГ-ын Сургалт хүмүүжлийн тусгай байгууллагад ажиллалаа
2019 оны 05 сарын 30
МЭХ УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт хүүхдийг хүчирхийлэхийн эсрэг дараах саналуудыг хүргэлээ
2019 оны 05 сарын 29
Гэр бүлийн бүрэн бүтэн байдал улсын ирээдүйг тодорхойлох хамгийн үнэ цэнэтэй, анхдагч орчин
2019 оны 05 сарын 17
МЭХ-ны Сэлэнгэ аймаг дахь салбар зөвлөл хуралдлаа
2019 оны 05 сарын 14
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО ДЭЛХИЙН ГЭР БҮЛИЙН ӨДРИЙГ “АРХИГҮЙ ӨДӨР” БОЛГОХЫГ УРИАЛЖ БАЙНА
2019 оны 05 сарын 13
Энэ жилээс “Дэлхийн гэр бүлийн өдөр”-ийг улс даяар үр дүнтэй тэмдэглэж заншина
2019 оны 05 сарын 10
МОНГОЛЫН ТӨР ҮРСЭЭ ӨНДӨР НЭР, ӨРГӨН СҮРЭЭРЭЭ ӨМГӨӨЛЖ ХАМГААЛАХ БОЛТУГАЙ!!!
2019 оны 05 сарын 08
ARIUNAA SURI брэндийг үүсгэн байгуулагч С.Ариунаа: Энэ том газар нутаг дээр бид эвхэрч бус, тэнийж амьдармаар байна
2019 оны 05 сарын 06
Голдман" шагналын эзнээр Монгол эмэгтэй шалгарчээ
2019 оны 05 сарын 03
Э.БАТСАЙХАН: ЯМАР Ч ХҮН БЭРХИЙН ӨМНӨ ИТГЭЛЭЭ АЛДАЖ, СЭТГЭЛЭЭ ХООСРУУЛЖ БОЛОХГҮЙ
2019 оны 05 сарын 01
Эмэгтэйчүүд нэгдэж “Ногоон бүс” байгуулах ажлын эхлэлийг тавилаа
2019 оны 04 сарын 22
МЭХ ОРОН НУТГИЙН САЛБАР ЗӨВЛӨЛӨӨ ЧАДАВХЖУУЛАХААР АЖИЛЛАЖ БАЙНА
2019 оны 04 сарын 16
Б.Оюунгэрэл: Багш та хүүхэд бүхэнд замч нь, хүн бүрт хөтөч нь билээ
2019 оны 04 сарын 11
“АЛУНГОО-2018 ЦОМ”-ЫН ЭЗЭД ГАДААДАД АЯЛЛАА
2019 оны 04 сарын 02
МЭХ-ны Солонгос дахь төлөөлөгчийн газар БНСУ-ын эмэгтэйчүүдийн төвтэй хамтран ажиллана
2019 оны 03 сарын 22
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО ДЭЛХИЙН ГЭР БҮЛИЙН ӨДРИЙГ “АРХИГҮЙ ӨДӨР” БОЛГОХЫГ УРИАЛЖ БАЙНА
2019 оны 05 сарын 13
МЭХ-ны Хүндэт ерөнхийлөгч Д.Мөнхөө Ерөнхий сайдын зөвлөх боллоо
2019 оны 06 сарын 22
МЭХ-ны зуны сургалт хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна
2019 оны 06 сарын 22
Энэ жилээс “Дэлхийн гэр бүлийн өдөр”-ийг улс даяар үр дүнтэй тэмдэглэж заншина
2019 оны 05 сарын 10
МЭХ ХУУЛИЙН БОДЛОГЫН ЗӨВЛӨЛТЭЙ БОЛЛОО
2019 оны 06 сарын 13
Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн дээд чуулганд МЭХ 12 дахь жилдээ оролцоно
2019 оны 06 сарын 05
МЭХ-ны Сэлэнгэ аймаг дахь салбар зөвлөл хуралдлаа
2019 оны 05 сарын 14
ХАТТАЙ ТӨМӨР ЗОРЖ, ХАЛУУН МЕТАЛЛТАЙ ХАРЬЦДАГ БҮСГҮЙ
2019 оны 07 сарын 16
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО "УРАН БҮСГҮЙЧҮҮДИЙН НЭГДЭЛ" СУРГАЛТЫН ТӨВ НЭЭЛЭЭ
2019 оны 05 сарын 31
Б.ОЮУНГЭРЭЛ: СОЁН ГЭГЭЭРЛИЙГ ЭРЭЛХИЙЛЖ МОНГОЛ ДАРХЛААГ БИЙ БОЛГОХ ТҮҮХЭН ҮЕ БИДЭНД ИРЖ БАЙНА
2019 оны 06 сарын 07
Гэр бүлийн бүрэн бүтэн байдал улсын ирээдүйг тодорхойлох хамгийн үнэ цэнэтэй, анхдагч орчин
2019 оны 05 сарын 17
Зочин Д.Цэгмид: ЭРХИНИЙ ТООГООР НАСАЛСАН ЭЭЖ МИНЬ ЭМ УУХЫГЧ ЦЭЭРЛЭДЭГ БАЙЛАА
2019 оны 07 сарын 01
МЭХ СУРГАЛТЫН ТӨВИЙН АНХНЫ ТӨГСӨГЧДӨӨ СЕРТИФИКАТАА ГАРДУУЛЛАА
2019 оны 06 сарын 18
Монголын эмэгтэйчүүд Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн дээд чуулганыг зорилоо
2019 оны 06 сарын 28
ДАЛАЙД ГАРЦГҮЙ ОРНУУДЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЧУУЛГАН МОНГОЛД БОЛНО
2019 оны 06 сарын 14
МЭХ УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт хүүхдийг хүчирхийлэхийн эсрэг дараах саналуудыг хүргэлээ
2019 оны 05 сарын 29
ШАН ТАТАГЧ
2019 оны 08 сарын 16
ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭГДЭЖ БУЙ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН НАС ЗАЛУУ, ДАВТАМЖ НЭМЭГДЭЖ БАЙГАА НЬ АЮУЛ!!!
2019 оны 06 сарын 13
Х.Мөнхтогоо: Хүн өөрөө л хөдөлмөрлөж чадвал сайхан амьдрах боломж байна
2019 оны 06 сарын 28
МЭХ-ны Төв аймаг дахь салбар зөвлөл хуралдлаа
2019 оны 06 сарын 20
АЛСРАХ ТУСАМ ТОДОРДОГ ХОЛ ӨНДРИЙН ОРГИЛ
2019 оны 08 сарын 05
МЭХ-ны төлөөлөл ШШГЕГ-ын Сургалт хүмүүжлийн тусгай байгууллагад ажиллалаа
2019 оны 05 сарын 30
ГЭГЭЭН АЛСЫН ТЭМҮҮЛЭЛ
2019 оны 07 сарын 05
Гэрт гадаа хоёр фронтод зогсох эрхгүй хөдөлгүүрүүд шиг зүтгэж явна
2019 оны 06 сарын 25
“МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО”-НЫ БАЯНХОНГОР АЙМАГ ДАХЬ САЛБАР ЗӨВЛӨЛ
2019 оны 06 сарын 07
Н.Наранцэцэг: ТЭМЭЭ БОЛ Хүний тэвчээр, зоригийг сорьсон ТЭНГЭРЛЭГ САЙХАН АМЬТАН
2019 оны 07 сарын 03
Эмэгтэйчүүдийн дипломат клуб
2019 оны 06 сарын 18
КУБЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО
2019 оны 06 сарын 25
"Алунгоо-2018" цомын эзэд
2019 оны 06 сарын 28
Эх орон, тусгаар тогтнол иргэн, гэр бүл дээр оршин тогтнодог
2019 оны 08 сарын 07
ГЕРМАНЫ ФРАУЭНРАТ
2019 оны 08 сарын 01
Ш.Ганзоригийн гэр бүл: БИД ДЭЛХИЙН ХҮНИЙГ ХҮМҮҮЖҮҮЛНЭ
2019 оны 08 сарын 15
“МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО”-НЫ ГОВЬ-АЛТАЙ АЙМАГ ДАХЬ САЛБАР ЗӨВЛӨЛ
2019 оны 07 сарын 08
“ТАНЫ ТӨЛӨӨ БИД”
2019 оны 07 сарын 02
О.Алтансүх: Халамж байх ёстой, гэхдээ хөгжлийг илүү дэмжих шаардлагатай
2019 оны 07 сарын 04
ТЭСЭЖ, ТЭМЦЭЖ, ТЭМҮҮЛЖ БҮТЭЭСЭН ОН ЖИЛҮҮДИЙН СҮЛЖЭЭС
2019 оны 07 сарын 09
МОНГОЛЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХОЛБОО, ХЧДМЗ ТББ ХАМТРАН АЖИЛЛАНА
2019 оны 08 сарын 15
Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Д.Базаргүрийн гэр бүл: НЭГ ГЭР БҮЛ ГЭДЭГ НЭГ АМЬТАЙ БАЙХЫН НЭР
2019 оны 08 сарын 15
АВТОЗАМЫН мэргэшсэн инженер Р.Эрдэнэчимэг: ЗАМ ДАГАСАН МИНИЙ АМЬДРАЛ
2019 оны 08 сарын 06
Дуурийн дуучин Э.Анхбаяр: ДЭЛХИЙН ДУУРИЙН УРЛАГТ МОНГОЛЫГ ХАРАХ ӨНЦӨГ НААШАА ЭРГЭСЭН
2019 оны 08 сарын 01
Бүр яг энэ дууг Ариунаа эгчтэй дуулж үзэх юмсан гэсэн мөрөөдөл
2019 оны 08 сарын 12

АВТОЗАМЫН мэргэшсэн инженер Р.Эрдэнэчимэг: ЗАМ ДАГАСАН МИНИЙ АМЬДРАЛ

 

Монгол Улсад Авто замын салбар үүсч хөгжсөний 90 жилийн ой тохиож буй энэ онд тус салбарт эрчүүдтэй мөр зэрэгцэн он удаан жил ажиллаж, зам барилгын ажлын талбарт ачааны хүндийг үүрэлцэн, үүртэж түүртэлгүй хөдөлмөрлөсөөр ирсэн нэгэн эмэгтэйг “Монголын эмэгтэйчүүд” сэтгүүл ГОЛ ДҮР буландаа зочноор урилаа.

Тэрээр социалист нийгмийн үед сурч боловсрон, ажил амьдралаа энэ салбартай холбосноос хойш өдгөө 38 дахь жилдээ зөвхөн нэг байгууллагад сэтгэл урвахгүй ажилласныг нь бид онцолсон юм.

 

-Юуны өмнө “Монголын эмэгтэйчүүд” сэтгүүлийн нийт уншигчдын өмнөөс танд 90 жилийн ойн баярын мэнд хүргэе. Энэ салбартай ажил амьдралаа холбож эхэлсэн түүхээсээ хуваалцана уу?

 

-Би 1961 онд Архангай аймгийн Их тамир суманд төрсөн. 8-р ангиа төгсөөд Улаанбаатарт Төмөр замын техникумын Авто замын техникчийн ангид элсэн орж, авто замын техникч мэргэжил эзэмшин ажлын гараагаа эхэлсэн. Дараа нь Техникийн их сургуулийн Барилгын инженерийн сургуульд авто замын инженерийн оройн ангид суралцаж төгссөн. 1981 онд Төмөр замын сургууль төгссөнөөс хойш өдий хүртэл энэ салбартаа 38 жил тасралтгүй ажиллаж байна даа. Би багадаа цэцэрлэгийн багш болно гэж мөрөөддөг байлаа. Аав, ээж хоёр маань төмөр замын салбарт олон жил ажилласан хүмүүс. Тэр үед хүүхдүүд 8 дугаар анги төгсөөд дэвшин суралцах, эсвэл техникумд орох хоёр замтай байсан.

 

 

Надад Говь-Алтай аймгийн Анагаах ухааны дунд сургуулийн хуваарь таарсан. Гэтэл өвөө маань “За чи хангай газар төрж өссөн хүн, говьд очсоноос эцэг эхээ л дага” гээд анагаахын хуваарийг авахуулаагүй. Төмөр замын техникумын нэг хуваарь үлдсэн, өөр сонголт байгаагүй. Тэр үед авто замын мэргэжил гэдэг ойлголт хүн бүрийн мэддэг юм байсангүй л дээ.

 

Тэгсэн өвөө “Энэ чинь хүрз, шүүр л барьдаг ажил юм шиг байна. Гэсэн ч яах вэ, эцэг эхээ бараадах юм, энэ хуваарийг ав” гэж зарлигдаад... “Хог шүүрдэх мэргэжлээр дөрвөн жил сурах нь дээ” гэж бодоод дотроо их л дурамжхан байсан.  Ингэж л би энэ салбарт хөл тавьж  байсан даа.

 

-Хичээлийн шинэ жилийн анхны өдөр ямар багш нар, ямар орчин таныг угтсан бэ?

 

-Тэр үед авто замын мэргэжлийн Баатарбилэг, Пагмажав, Гонгор зэрэг сайхан багш нар бидэнд багшилж байв. Тал талаас цугласан юу ч мэдэхгүй хүүхдүүд эхний хоёр жил ерөнхий эрдмийн хичээлээ үзсэн. Харин 3-р курсийн оюутнууд анх дадлагад гарахад би Б.Хундагаа захирлын удирддаг Авто замын институтэд У.Пүрэвжав, О.Ганбат гэх зэрэг туршлагатай техникчдийг дагалдан ажиллаж, анх мэргэжлийн мэдэгдэхүүнтэй болж байлаа. Яваандаа авто зам гэдэг хэн дуртай нь газар тэгшлээд, хар тос асгаснаар бүтчихдэг эд биш гэдгийг ойлгож инженер хайгуул хийх, ажлын зураг төслөө боловсруулахаас эхлээд асар олон хүчин зүйл нийлж нэгдэж, бүтээн байгуулалт хийгддэгийг мэддэг боллоо.

 

Их сургуулийн 4 дүгээр курсдээ “Зам, барилга ашиглалтын трест”-д Сайнзаяа, Цэрэнсодном зэрэг хүмүүсийг дагалдан ажилласан. Тэр үеэс л өвөөгийн хэлснээр хүрз, шүүр бариад замчин болчихгүйг ойлгож билээ. Төгсөөд 1981 оны 6 сарын дундуур Г.Жиглий даргатай, Сайд нарын зөвлөлийн харьяа Авто замын ерөнхий газар очиж хувиараа аваад, Хотын зам, барилга ашиглалтын трестэд мастераар орсон доо.

 

 

-Та 38 жил энэ салбарт ажиллажээ. Эмэгтэй хүн, энэ хүнд хүчир хөдөлмөрт залуу нас, амьдралынхаа алтан он жилүүдийг зориулсны хувьд ажлынхаа жаргал зовлон, нарийн  ширийнийг ярьж өгнө үү?

 

-Халуун хүйтэн, хавсарга шуурга, бороотой цастай аль ч нөхцөлд бид ажиллаж мэднэ. Уул хадтай газраар зам тавих нарийвчилсан зураг төсөл гарсан бол түүний дагуу барилгын ажлыг хийнэ, улмаар тэсэлнэ дэлбэлнэ гэх зэргээр бүхий л замчид газар шорооны хүнд хүчир ажлыг нугалдаг. Энэ талаас нь харвал мэдээж хүнд ажил. Харин энэ бүхнийг даван туулж ажиллаж амьдарч заншсан манай замчид асар их сэтгэлийн тэнхээтэй, эмэгтэйчүүд нь гэхэд эршүүд, гүжирмэг болоод төлөвшчихдөг юм уу даа. Түүнчлэн ар гэрийнхэн нь, хань ижил нь нэгнийхээ ажлын онцлог, нөхцөл байдлыг ойлгодог мундаг хүмүүс. Энэ салбарынхны ар талыг тэд л маш сайхан авч явдаг. Түүний хүчинд бид энэ том бүтээн байгуулалтуудыг хийж чаддаг юм шүү дээ. Миний хувьд авто замаа дагаад 38 жилийг, миний хань 40 жилийг үдсэн. Амьдралын зургаа эргээд харахад хүүхдүүд бага байхад хүндрэлтэй санагддаг байсан ч дөрвөн хүүхдээ хоёр хоёроор нь хувааж аваад ажилдаа гардаг дайчин ажилтнууд байжээ бид.

 

 

-Зам барина гэдэг бидний мэддэгээс тэс өөр юм байна биз?

 

-Замын барилгын ажлыг анх эхлэхэд хэцүү. Хайгуулын ажил хийгдэж тухайн газар нутагт замын чиглэлийг сонгож, нарийвчилсан зураг төсөл хийгдэн баталгаажиж, энэхүү батлагдсан зураг төсөл, техникийн шаардлагын дагуу  бид зам, гүүрийг чанартай барьдаг. Авто замын барилгын ажлын нарийвчилсан зураг төслийн “Авто зам төсөллөх” нормоор, барилгын ажлын “Авто зам барих” норм болон техникийн шаардлага, стандартын дагуу хийж гүйцэтгэдэг.

 

-Эмэгтэй инженерүүд энэ салбарт олон бий юу?

 

-Манай замын салбарт нэг хэсэг эмэгтэй инженер ховор байлаа. 1980-аад онд Балжинням гавъяат, түүний дараа Янжиндулам, араас нь 1981 оноос цөөн тооны эмэгтэй инженер нэмэгдсэний нэг нь би юм уу даа. Д.Цэнгэлмаа, Э.Оюунчимэг, Д.Энхтуяа, М.Цэцэгээ  гэх зэрэг бүсгүйчүүд нэмэгдсээр одоо л 100 гаруй эмэгтэй инженертэй болсон байх шүү.

 

 

-Та ханьтайгаа хэзээ хэрхэн танилцав. Бас л энэ салбарын хүн гэхээр гэр бүлээрээ алтан шар замтай амьдралаа холбожээ?

 

-Тийм ээ. Бид 1981 онд танилцсан. Тухайн үед миний хань Зам гүүрийн баазад жолоочоор ажиллаж байлаа. 1983 онд гэр бүл болж, 4 хүүхдийн ээж аав болцгоосон. Одоо дөрвөн хүүгийн долоон ачтай, нэг хүү маань ээжийнхээ мэргэжлийг өвлөн авто замын инженер болсон.

 

-Замчдын нэг өдрийн ажил хэрхэн өрнөдөг бол. Өнгөрсөн он жилүүдэд хамгийн хүнд хүчир, санаанаас гардаггүй халширч шантармаар гүйцэтгэл таарч байв уу?

 

-Манай замчид зуны улиралд өглөө 06:00 цагт ажилдаа гарч, орой 23:00 цагийн үед, бүрэнхий болгоод ажлаасаа бууна. Хоёр нарны хооронд, төлөвлөгөө графикийн дагуу ажиллаж замаа бүтээдэг. Талбайд ажиллах үед өглөө бүр ажилчдаа зохион байгуулж аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа өгөөд, өдрийн ажлын дарааллыг танилцуулснаар тус тусынх нь ажилд хуваарилна. Өөрөө тухайн ажил гүйцэтгэл технологийн шаардлага хангаж буй эсэхэд хяналт тавин ажилладаг. Урт цагаар, байнга гадаа, байгалийн элдэв үзэгдлийн дунд ажиллах нь хүнд. Хавар 4 сард гэрээсээ гарсан хүмүүс өвлийн 11 сард гэртээ харьж ирэх жишээтэй. Харин миний тухайд аливаа ажлыг эхэлсэн бол заавал дуусгахыг зорьдог. Тиймээс ажлаа хүнд хэцүү гээд шантарч сэтгэл урваж байсангүй. “Миний хувь тавилан замын салбартай ган бат гагнагджээ” гэж л боддог. Хээрээр гэр хийж өнгөрүүлсэн он жилүүдэд хань бид хоёрын аав ээжүүд хүүхдүүдийг минь сайхан харж, бид чинь аав ээждээ араа даатгачихаад нэг үе хүүхэдгүй хүмүүс шиг л явлаа. Их ажлаа дуусгаад гэртээ ирэх хамгийн сайхан.

 

-Баримжаалбал өнгөрсөн он жилүүдэд та нийт хэдэн км зам бүтээн байгуулахад гар бие оролцсон бол. Хувийн статистик бий биз?

 

-Баримжаагаар 1000-аад км зам барилцсан байх. Миний хувьд замын үйлдвэрлэлд ихэвчлэн гүйцэтгэгчээр ажилласан. Бидэнд замын нийт уртыг хэсэгчлэн хуваагаад өгдөг. Жилд 15-20 км зам тавигддаг байлаа. Би Монгол улсын бүх аймгуудын замыг барихад оролцож ажиллажээ. Арвайхээр, Хотонт, Төвшрүүлэхийн авто зам дээр гэхэд л 20-30 километр зам барьсан байх жишээтэй. Ажилласан он жилүүдийнхээ туршлагаас харахад, ажиллахад хамгийн хүндрэлтэй зам хотын замууд юм. Энд замын хөдөлгөөнийг олон сараар хааж болдоггүй. Нэг урсгалыг нэвтрүүлж, нөгөө урсгалыг нь хаагаад хоёр нарны хооронд ажилладаг. Богино хугацаанд хэрхэн чанартай бүтээн байгуулалт хийх вэ гэдэг дээр хамаг анхаарлаа төвлөрүүлдэг. Энэ салбарт чанар, техник технологи, хугацаа чухлаас гадна хөдөлмөрийн аюулгүй ажиллагааг дээд зэргээр баримтлах шаардлагатай.

 

 

Би 2012 оноос хойш “Ай Си Ти Сайн Консалтинг” ХХК-д инженерээр ажиллаж, энэ салбарынхан дундаа бужигнаад л явж байна. Анх замын компанид орсноосоо хойш 17 жил ажиллаад салбарын дээд шагнал “Тэргүүний замчин” тэмдгээр шагнуулж байсан маань энэ салбарт ажилласны хамгийн үнэ цэнэтэй үнэлэмж юм. Системийн шагнал гэдэг цаанаа л өөр, сэтгэлд дотно сайхан шүү. Авто замын салбарт тасралтгүй, үр бүтээлтэй, чин сэтгэлээсээ ажилласныг минь төрөөс үнэлж төрийн дээд шагнал “Алтан гадас” одонгоор энгэрийг минь мялаасан.

 

-Монгол орны бүх аймаг өдгөө авто замаар холбогдсон. Уншигчдын сайн мэдэх ямар ямар замуудтай таны үйлс холбогддог вэ? Тэр том том бүтээн байгуулалтын техник, тоног төхөөрөмжийг хөдөлгөж, удирдан чиглүүлэх гол капитал нь хүн. Зөвлөх инженерийн байр сууринаас ярьвал...

 

-Анх 1985 оноос Улаанбаатар хотод троллейбусны зам гэж асар том бүтээн байгуулалт өрнөсөн. Таван шараас Амгалан орох, Вокзалаас Долоон буудал орох энэ том замуудыг дахин зузаалах бүтээн байгуулалтад гар бие оролцож байлаа. Энэ ажил хоёр ээлжээр явсан. Эхнийхийг нь 1987 онд, дараагийнхыг нь 1989 оны өвөл дуусгаж ашиглалтад өгсөн. Тэр ажлыг гүйцэтгэхийн тулд Тасганы овоог сэтэлж байв. Тэр үед одоог бодоход технологи тааруу, зөвхөн Оросын техникүүд л ашиглаж байсан. Түүний дараа 1995 онд зам барилга ашиглалтын трест хувьчлагдах үед Япон улсын буцалтгүй тусламжаар Баян даваанаас Эрдэнэ сум орох байгалийн Битумжсан чулуулгийг /Баян-Эрхэтээс гардаг/ ашиглан зам тавьж туршсан. Бид 600 кг үндсэн орцонд 6% битум хийх ёстойгоос 4%-д нь орос битум, үлдсэн 2%-д битумжсан чулуулаг хийж туршсан юм. Тус бүтээн байгуулалтын ажилд Япончуудаас их туршлага олж авсан. Нийт 12 км замыг хоёр жил барьсан. Дараа нь Хотонт Цэцэрлэгийн сайжруулсан хөрсөн замын ажил хийгдсэн. Анх аймгуудыг авто замаар холбохын тулд шороон замыг, сайжруулсан хөрсөн зам болгож үүнийхээ араас асфальтан хучлага хийж явсаар одоо Монгол улс Нийслэл хоттойгоо хатуу хучилттай замаар холбогдоод байна. Ер нь энэ ажлыг сайн сайхан явуулаад, товлосон хугацаанд нь сайн чанартай зам бүтээн байгуулахын тулд замын инженерүүд технологи, аргачлал, графикуудыг гүйцэтгэгчдээ гаргаж өгдөг. Ямар хүн хүчээр, ямар техникээр ямар хэмжээтэй замыг, хэдий хугацаанд хийж гүйцэтгэх графикаа гаргаад түүнийхээ дагуу технологи аргачлалаа бичээд тооцооллоо гаргаж ажилладаг.

 

-Та түрүүн битумжсан чулуулаг гэж ярилаа. Зам гэдэг яг юу юунаас бүтдэг эд вэ. Хоолоор бол замын жор нь?

 

 

-Битумжсан чулуулгийг дээр дурьдсан Баян даваанаас Эрдэнэ сум чиглэлийн 12 км зам дээр л Япончуудтай хамтарч туршилтаар ашигласан. Түүнээс хойш бид 90/130-битумыг Оросоос голчлон авч байгаа. Таны хэлдгээр хар лак гэж нэрлэдэг эд замын гол бүтээгдэхүүн. Түүн дээр хайрга дайргаа 20,10,5-ын бутлуураар бутлаад  эрдэс нунтаг /цементийн тоос/-г холиод битумаа бэлдэхэд асфальтбетон хольц гарч ирнэ. Бид авто замын хучилтыг 5см, 7см-ийн зузаантайгаар гүйцэтгэдэг. Ер нь зам барина гэдэг инженерийн маш том бүтээн байгуулалт л даа.

 

-Сүүлийн жилүүдэд таныг газрын тос тээвэрлэх гол замын бүтээн байгуулалтад оролцож байгаа гэж дууллаа. Энэ бол Монгол Улсын хувьд түүхэн зам юм...

 

-Газрын тосны үйлдвэр рүү хүрэх 26,5 км төмөр зам, 21,5 км авто замыг бүтээн байгуулах ажил үргэлжилж байна. Нэг объектод 50-60-аад ажилчид, нийт 200 гаруй хүнтэй ажиллаж байсан. Харин хоёр зам дээр нийт 1000-аад хүн сэтгэл хүчээ өгсөн байх. Батлан хамгаалах яам авто замыг хариуцан ажиллаж байгаа. Мэргэжлийн залуу инженерүүд маш олноор орж ирлээ. Одоогийн байдлаар төмөр замын уул шорооны ажил 85 хувьтай, авто замын газар шорооны ажил 60 орчим хувьтай явж байна. Үүний дараа дэд бүтцүүдээ тавина. Манай авто зам дээр холбоосон замын технологи орж ирж байна. Бид Сайншанд, Замын-Үүдийн замыг сэтлээд гүүр тавьж байгаа. Түүн доогуур газрын тосны үйлдвэр рүү явах төмөр зам тавигдах ёстой. Харин авто зам Сайншанд руу төв замаасаа цэцгэн хэлбэрээр гурван уулзвартайгаар 3,6 км салж явах юм. Манай зөвлөх компаниас 22 инженер, жолооч туслахтайгаа нийлээд 25 хүн ажилласан.

 

-Таныг анх ажилд орсон байгууллагынхаа суурин дээр өнөөг хүртэл ажиллаж байгаа гэж дуулсан. Тэр түүхээсээ хуваалцвал?

 

-Тийм ээ. Замын трест хувьчлагдан “Чандмань зам” компани болж зам арчлалтын ажил гүйцэтгэдэг байлаа. Сүүлд “Эрдэнэ зам” компани болсон. Багануур, Налайх чиглэлийн засвар арчлалтыг хариуцан ажиллаж байгаад 1995 онд Япончууд ирэхэд Япон Монголын хамтарсан Коноика компани гэж байгуулагдсан. Түүний дараа ч мөн олон төслүүд дээр ажилласан. Харин 2012 оноос хойш “Ай Си Ти Сайн Консалтинг” компанидаа ажиллаж байна.

 

-38 жил замын салбарт ажиллаж, бүхнийг гардан гүйцэтгэхээс эхлээд өнөөдөр зөвлөх инженер хүртлээ явахдаа манай улсын замын салбарын хөгжлийг гадны олон оронтой харьцуулж харахад ямар түвшинд хүрсэн гэж үздэг вэ? 

 

-Монгол Улсын авто замын салбар техник технологийнхоо хөгжлийн хувьд, мэргэжилтэй ажилтнуудын хувьд ч аль ч улсаас дутахгүй. Гуравдагч оронд суралцаж төгссөн залуус маань үнэхээр их зүйл сурч ирж байна. Мөн ам бардам хэлэхэд манай авто замын салбар шиг технологио бүрэн баримталдаг, техникийн шаардлага өндөртэй газар байхгүй. Би энэ тал дээр манай ахмад инженерүүд асар их хүч хөдөлмөр гаргасан гэж боддог. Ялангуяа С.Очирбат захирал, Р.Буд дарга, Р.Балжир инженер гэх зэрэг дээр үеийн мэргэжилтнүүд энэ технологийг сайн барьж ажилласны үндсэн дээр залуучууд ч бас дагаад үлгэрлэж сурдаг. Манай салбар ингэж хөгжиж төлөвшсөн.

 

 

-Монгол Улс яг хаанахын  технологиор замаа тавьдаг вэ? Өөрийн орны байгаль цаг уурын онцлог гэж бий биз?

 

-Нэг хэсэг Оросын технологиор явсан. Харин одоо барууны стандартыг өөрийн орондоо нутагшуулаад ажиллаж байгаа. Манай авто замын салбарт 240 гаруй стандарт мөрдөгддөг. Түүнчлэн цаг уурын эрс тэс уур амьсгал замд маш их нөлөөлдөг. Үүнийг ч судлан бүсчлэн авч үздэг. Мөн манай авто замын салбарт Фидикийн гэрээ чухал үүрэгтэй.

 

-Өөрийнхөө барьсан замаар давхиж явахад танд ямар мэдрэмж, сэтгэгдэл төрдөг бол?

 

-Сайхан шүү. Ер нь замын ажил эхлээд хөрс хуулахад бэлдэн трасаа тавих үед тэр улаан тоосон дунд олон техник ажиллаад эхэлнэ. Түүний аюулгүй ажиллагааг зохион байгуулна, тэр үед хэзээ яаж дуусна аа, яаж энэ замыг чанартай бүтээн байгуулж ард нь гарна аа гэж бодогддог л юм. Гэхдээ ажлаа дуусаад дээгүүр нь алхаж явахад бахархал төрдөг. Ганц надад ч биш зам бүтээж ажиллаж, амьдардаг бүх ажилтнуудын сэтгэлд үлддэг хамгийн нандин мэдрэмж энэ л байх. Энэ завшааныг ашиглаад авто замын салбарын бүх ахмад буурлууд, инженер техникийн ажилтнууд болон салбарынхаа бүхий л нөхдөдөө Монгол Улсад Авто замын салбар үүсч хөгжсөний 90 жилийн ойн баярын мэнд хүргээд, шороон гахай жилдээ эрүүл энх, ажил хөдөлмөрийн өдөр амжилт гаргаарай гэж хүсэн ерөөе!

 

Ярилцсанд баярлалаа.

 

Сэтгүүлч редактор Ю.Шүрэнцэцэг

 


Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.